ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΑθήνα, 21 Δεκεμβρίου 2010Αρ. Πρωτ.:ΑΔΑ:Ταχ. Δ/νση: Λ. Μεσογείων 119Ταχ. Κώδικας: 101 92 Αθήνα
Πληροφορίες:Τηλ.: 210-6974742Fax: 210-6969708
ΠΡΟΣ: ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΥΚΛΙΩΝ
ΘΕΜΑ: Διευκρινίσεις για την ορθή εφαρμογή του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ)
Μετά από την υποβολή ερωτημάτων που προέκυψαν από την πρώτη περίοδο εφαρμογής του ΚΕΝΑΚ εκδίδεται η παρούσα εγκύκλιος που αποσκοπεί στη διευκρίνιση επιπρόσθετων σημείων ως προς την υποχρέωση υποβολής μελέτης ενεργειακής απόδοσης και έκδοσης πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης, που συμπληρώνουν την προγενέστερη εγκύκλιο οικ. 1603/4.10.2010.
1.1. Στο πεδίο εφαρμογής του ΚΕΝΑΚ εμπίπτουν οι χρήσεις, που αναφέρονται στο άρθρο 3 του ν. 3661/2008 (ΦΕΚ 89 Α΄) όπως εξειδικεύονται στον Κτιριοδομικό Κανονισμό και αναφέρονται στον Πίνακα 1.5 της Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-1/2010, εξαιρουμένων των παρακάτω:
1.2. Στο πεδίο εφαρμογής του ΚΕΝΑΚ εμπίπτουν επίσης και τα κτίρια κατοικίας που προορίζονται για χρήση, η οποία δεν υπερβαίνει τους τέσσερις (4) μήνες κάθε έτους (παραθεριστικές κατοικίες), περίπτωση που αρχικά συμπεριλαμβανόταν στις εξαιρέσεις του άρθρου 11 του ν. 3661/08, η οποία στη συνέχεια διαγράφηκε με το άρθρο 28 του νόμου 3889/2010 (ΦΕΚ 182 Α΄).
1.3. Για τις περιπτώσεις των εξαιρέσεων του άρθρου 11 του ν. 3661/2008 διευκρινίζονται ταπαρακάτω:
Εκπονείται υποχρεωτικά ΜΕΑ επιπρόσθετα και στις εξαιρέσεις των περιπτώσεων (α), (β) και (γ) του άρθρου 11 του ν. 3661/2008 και μόνο για λειτουργικά ανεξάρτητους και αυτόνομους χώρους, εφόσον η συνολική τους επιφάνεια είναι μεγαλύτερη των 50 τ.μ., ενταγμένους ή μη στην κτιριακή μονάδα, όπως χώροι γραφείων, συνάθροισης κοινού, εμπορίου, κλπ.
3.1. Δεν απαιτείται υποβολή ΜΕΑ σε περιπτώσεις δημοσίων κτιρίων που ενώ μετά την 1.10.2010 έχει κατατεθεί αίτηση για έκδοση οικοδομικής άδειας, οι μελέτες έχουν ανατεθεί και εκπονηθεί πριν από την προαναφερόμενη ημερομηνία και μόνο εφόσον τούτο αποδεικνύεται με τα σχετικά έγγραφα. Μετά την έκδοση της οικοδομικής άδειας αυτών, οι παλαιές μελέτες πρέπει να συνοδεύονται από τεύχος επικαιροποίησής τους, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΚΕΝΑΚ, άλλως δεν θα μπορούν να δημοπρατηθούν οι οριστικές μελέτες. Επιπρόσθετα, ο ανάδοχος οφείλει να προσαρμόσει τις μελέτες εφαρμογής στις απαιτήσεις του ΚΕΝΑΚ, σύμφωνα με ΜΕΑ, που ελέγχεται από την αρμόδια επιτροπή παραλαβής.
3.2. Για όλες τις περιπτώσεις που εξαιρούνται από την υποχρέωση εκπόνησης ΜΕΑ εξακολουθεί να υφίσταται η υποχρέωση ελέγχου θερμομονωτικής επάρκειας σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΚΕΝΑΚ και των σχετικών Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. και της εφαρμογής της, ως αυτόνομης μελέτης, εκτός από τις περιπτώσεις που για τα κτίρια αυτά υπήρχε εξαίρεση ελέγχου από τον Κανονισμό Θερμομόνωσης Κτιρίων (Κ.Θ.Κ.) ή εκτός εάν υπάρχει συγκεκριμένη νομοθεσία που θέτει ειδικούς όρους και απαιτήσεις και καλύπτει το ζήτημα της ενεργειακής απόδοσης τους.
4.1. Από 9 Ιανουαρίου 2011 είναι υποχρεωτική η έκδοση ΠΕΑ στις παρακάτω περιπτώσεις:
Στην περίπτωση πώλησης ακινήτου βάσει σχεδίων, το οποίο μελετήθηκε και κατασκευάστηκε σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ, η ολοκλήρωση της δικαιοπραξίας και η καταγραφή του συμβολαίου στο υποθηκοφυλακείο γίνεται μόνο μετά από την προσκόμιση στο συμβολαιογράφο του ΠΕΑ του κτιρίου ή τμήματος αυτού [το οποίο εκδίδεται μετά τηνπλήρη αποπεράτωση του κτιρίου] μαζί με όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά που περιλαμβάνονται στη συγγραφή υποχρεώσεων, καθώς και στη συγγραφή πωλητηρίου συμβολαίου, προκειμένου να επανακαθορισθεί το τίμημα πώλησης και να εξοφληθεί το ακίνητο.
4.2. Από 9 Ιουλίου 2011 είναι υποχρεωτική η έκδοση ΠΕΑ κατά τη νέα μίσθωση τμημάτων κτιρίων, που έχουν αποκλειστική χρήση κατοικία και επαγγελματική στέγη και αποτελούν αυτοτελείς οριζόντιες ιδιοκτησίες.
4.3. Σε περίπτωση κτιρίου, που μελετήθηκε σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ, αλλά δεναποπερατώθηκε στο σύνολό του (δηλαδή ημιτελές κτίριο), η ενεργειακή επιθεώρηση που διενεργείται αφορά στο τμήμα που έχει αποπερατωθεί και το οποίο πρέπει να πληροί τα οριζόμενα στον ΚΕΝΑΚ. Μετά την οριστική αποπεράτωση του κτιρίου η ενεργειακή επιθεώρηση διενεργείται για το σύνολο του κτιρίου.
5.1. Στην M.E.A. συμπεριλαμβάνονται τα παρακάτω:
i. η τεκμηρίωση του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού του κτιρίου, ώστε να πληροί τουλάχιστον τις ελάχιστες προδιαγραφές του άρθρου 8 παρ. 1 του ΚΕΝΑΚ,
ii. ο έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας του κτιρίου, ώστε να πληροί τουλάχιστον τις ελάχιστες προδιαγραφές του άρθρου 8 παρ. 2 του ΚΕΝΑΚ,
iii. η τεκμηρίωση του σχεδιασμού των ηλεκτρομηχανολογικών (Η/Μ) εγκαταστάσεων και των διατάξεων αυτόματου ελέγχου ώστε να πληροί τουλάχιστον τις ελάχιστες προδιαγραφές που αναφέρονται στο άρθρο 8 παρ. 3 του ΚΕΝΑΚ και
iv. η τεκμηρίωση της ενεργειακής απόδοσης κτιρίου ώστε να πληροί τουλάχιστον τις ελάχιστες απαιτήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 7 του ΚΕΝΑΚ και της κατάταξής του σε ενεργειακή κατηγορία.
5.2. Η ΜΕΑ μπορεί να εκπονείται και να θεωρείται τμηματικά και συνυπογράφεται από τους αρμόδιους υπαλλήλους ελέγχου αρχιτεκτονικών και Η/Μ εγκαταστάσεων των πολεοδομικών γραφείων. Ειδικότερα, κατά τον αρχιτεκτονικό έλεγχο γίνεται ο «προ τελικής υπογραφής» έλεγχος και τεκμηριώνεται ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός σύμφωνα με τη βιοκλιματική αντίληψη. Στη συνέχεια ελέγχεται η θερμομονωτική επάρκεια του κτιρίου και κατά τον έλεγχο των Η/Μ εγκαταστάσεων ελέγχεται ο σχεδιασμός των Η/Μ εγκαταστάσεων και των συστημάτων ελέγχου. Τέλος ελέγχεται η ενεργειακή απόδοση του κτιρίου προκειμένου να τεκμηριωθεί η κατάταξή του σε ενεργειακή κατηγορία.
Σημείωση Για τη διευκόλυνση της τεκμηρίωσης των ελάχιστων απαιτήσεων κατά τη θεώρηση της ΜΕΑ από τους αρμόδιους υπαλλήλους των πολεοδομικών γραφείων επισυνάπτεται παράρτημα: «Κατάσταση ελέγχου εφαρμογής ελάχιστων προδιαγραφών – (Φύλλου Ελέγχου)»
5.3. Η τεκμηρίωση ορισμένων εκ των ελάχιστων προδιαγραφών βιοκλιματικού σχεδιασμού, μέχρι την έκδοση της σχετικής Τ.Ο.Τ.Ε.Ε., μπορεί να γίνει, μεταξύ άλλων, με τον έλεγχο της χωροθέτησης των λειτουργιών του κτιρίου, την περιγραφή της λειτουργίας των παθητικών ηλιακών συστημάτων, την περιγραφή των προτεινόμενων τεχνικών εκμετάλλευσης της ηλιακής ακτινοβολίας, του φυσικού φωτισμού και του φυσικού δροσισμού και της διαμόρφωσης του κατάλληλου ευνοϊκού μικροκλίματος. Απαιτείται ωστόσο τεκμηρίωση της χωροθέτησης και του προσανατολισμού του κτιρίου για τη μέγιστη αξιοποίηση των ευνοϊκών κλιματικών συνθηκών και την προστασία από τις δυσμενείς και η ένδειξη της προκύπτουσας σκίασης των ανοιγμάτων για την 21η Δεκεμβρίου και 21η Ιουνίου με τη βοήθεια σχετικών σκαριφημάτων και επικουρικών υπολογισμών.
5.4. Σε περίπτωση αίτησης έκδοσης οικοδομικής άδειας για την εκτέλεση εργασιών ανακαίνισης ενός κτιρίου, αρχικά και «προ τελικής υπογραφής» ελέγχεται από τους αρμόδιους υπάλληλους [ήτοι από τον υπάλληλο ελέγχου φορολογικών και ελέγχου αρχιτεκτονικών και Η/Μ] το ενδεχόμενο υπαγωγής των εργασιών στην κατηγορία της «ριζικής ανακαίνισης», όπωςο όρος διευκρινίζεται στην εγκύκλιο οικ. 1603/4.10.2010.
5.5. Μετά από τις 23.11.2010, σε όλες τις περιπτώσεις που απαιτείται η εκπόνηση της ΜΕΑ, υποβάλλονται και μελέτες υδραυλικών και Η/Μ εγκαταστάσεων, σύμφωνα με την 49731/2010 απόφαση Υπουργού Π.Ε.Κ.Α. (ΦΕΚ 498/ΑΑΠ/23.11.2010), με την οποία τροποποιήθηκε το άρθρο 25 του Κτιριοδομικού Κανονισμού (ΦΕΚ 380/Δ/1997). Για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η αίτηση χορήγησης οικοδομικής άδειας έχει κατατεθεί πριν από τις 23.11.2010 εφαρμόζονται οι μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 37 του Κτιριοδομικού Κανονισμού [ήτοι, ηυποβολή μελετών υδραυλικών και Η/Μ εγκαταστάσεων δεν είναι υποχρεωτική] σε κάθε περίπτωση, όμως, απαιτείται ο υπολογισμός όλων των στοιχείων που είναι απαραίτητα γιατην εκπόνηση της ΜΕΑ, με ευθύνη των ιδιωτών μηχανικών.
5.6. Κατά την έννοια της ως άνω τροποποίησης του άρθρου 25 του Κτιριοδομικού Κανονισμού, στην περίπτωση έκδοσης οικοδομικών αδειών [με υποβολή της ΜΕΑ] θεωρούνται απαραίτητες οι μελέτες ύδρευσης/αποχέτευσης, θέρμανσης/ψύξης (υπολογισμός ψυκτικών φορτίων) ή κλιματισμού (υποχρεωτικά σε κτίρια του τριτογενούς τομέα), ηλεκτρικών εγκαταστάσεων (ισχυρών και ασθενών ρευμάτων) και σε κτίρια εκτός κατοικιών η μελέτη τεχνικού φωτισμού (φωτοτεχνίας). Λοιπές, κατά το άρθρο 25 του Κτιριοδομικού Κανονισμού μελέτες εκπονούνται κατά περίπτωση εφόσον απαιτούνται βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας.
ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ
Γρ. ΥπουργούΓρ. Αν. ΥπουργούΓενική Γραμματέας Χωροταξίας & Αστικού ΠεριβάλλοντοςΓενικός Γραμματέας Ενέργειας και Κλιματικής ΑλλαγήςΕιδική Γραμματέας Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Η Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
Τ. Μπιρμπίλη
Το κτίριο πρέπει να πληροί τις ελάχιστες προδιαγραφές, όπως ορίζονται στο άρθρο 8 του ΚΕΝΑΚ και αφορούν στο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του, στη θερμομονωτική επάρκεια του κτιριακού κελύφους και στις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και διατάξεις αυτομάτου ελέγχου.
Στη ΜΕΑ που υποβάλλεται στις πολεοδομικές υπηρεσίες πρέπει να περιλαμβάνεται αναλυτική κατάσταση ελέγχου εφαρμογής των ελάχιστων απαιτήσεων σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ, με αντίστοιχη αναφορά στις επί μέρους παραγράφους της μελέτης που αναφέρονται σε αυτές τις απαιτήσεις, σύμφωνα με τα παρακάτω υποδείγματα.